18 min leestijd
Sommige fouten maken een reis vooral duurder. Andere zorgen ervoor dat je op precies de verkeerde plek te weinig tijd hebt, midden op de dag door de hitte loopt of achteraf denkt: dit hadden we slimmer moeten doen.
Jordanië is wat dat betreft een verraderlijke bestemming. De afstanden zijn overzichtelijk en de lijst met bekende plekken is niet enorm. Daardoor lijkt het makkelijk om Amman, Jerash, de Dode Zee, Petra, Wadi Rum en Aqaba in korte tijd achter elkaar af te vinken. Technisch kan dat vaak ook. Maar dat betekent nog niet dat het een goede rondreis wordt.
Bij Holidream kijken we daarom liever naar wat je níét moet doen. Niet omdat Jordanië ingewikkeld is, maar omdat een paar verkeerde keuzes behoorlijk veel invloed hebben op hoe je de reis ervaart.
Eerst even dit: dit zijn geen culturele regels
Zoek je informatie over kleding, Ramadan, fotograferen, moskeebezoek en hoe je met lokale gewoontes omgaat? Die vind je op onze pagina over lokale gebruiken in Jordanië.
Hier gaat het ergens anders over: keuzes die op papier logisch lijken, maar je rondreis in de praktijk minder goed kunnen maken.
Petra behandelen alsof het één bezienswaardigheid is
Je rijdt naar Petra, bekijkt de Treasury, maakt een paar foto's en rijdt weer verder. Dat klinkt efficiënt.
En precies daar gaat het mis.
Petra is geen monument waar je even een uur naar binnen loopt. Alleen al de wandeling door de Siq naar de Treasury is onderdeel van de ervaring. Daarna begint het gebied eigenlijk pas. Er zijn verschillende routes en uitzichtpunten en je legt ongemerkt behoorlijk wat kilometers te voet af.
Dat betekent overigens niet dat iedere reiziger automatisch twee volledige dagen in Petra nodig heeft. Hoeveel tijd goed is, hangt af van je reisgezelschap en van wat je wilt doen.
Met jonge kinderen kan een kortere, goed gekozen dag veel prettiger zijn dan koste wat kost ieder uitzichtpunt willen bereiken. Met tieners kun je juist meer wandelen en een langere route interessant maken. Reis je als stel, dan heb je weer andere vrijheid in tempo.
De fout is dus niet dat je Petra in één dag bezoekt. De fout is dat je vooraf geen keuze maakt over wat je daar wilt beleven.
Een Jordan Pass kopen omdat 'iedereen die nodig heeft'
De Jordan Pass is voor veel rondreizen een logische keuze. Maar koop hem niet gedachteloos omdat ergens op internet staat dat iedere Jordaniëreiziger hem moet hebben.
Er zijn verschillende varianten, met één, twee of drie opeenvolgende bezoekdagen voor Petra. Welke variant logisch is, hangt dus samen met je programma.
Eerst je route bepalen en daarna je pas kiezen is slimmer dan andersom.
Bovendien zijn de regels rond toegang en visa belangrijker dan alleen de prijs van de pas. We hebben daarom apart uitgelegd hoe het visum en de Jordan Pass voor Jordanië werken.
Alles willen zien omdat de afstanden meevallen
Dit is misschien wel de grootste valkuil van Jordanië.
Het land is overzichtelijk en veel bekende plekken liggen min of meer op een logische noord-zuidroute. Daardoor kun je op een kaart al snel denken: dan doen we Jerash ook nog, stoppen we onderweg bij Madaba, pakken we de Dode Zee mee en rijden we daarna verder.
Voor je het weet bestaat je rondreis uit aankomen, uitchecken, rijden, bezoeken, inchecken en de volgende ochtend opnieuw je koffer sluiten.
Wij vinden een extra vinkje op de kaart zelden belangrijker dan een goede reisdag.
Dat geldt helemaal voor gezinnen. Met kleine kinderen zijn veel hotelwissels en volle dagen meestal geen winst. Met schoolkinderen wil je voorkomen dat de reis verandert in een opeenvolging van ruïnes en autoritten. En ook als stel hoef je niet iedere plek te bezoeken alleen omdat hij op twee uur rijden ligt.
Op onze pagina over hoe lang je nodig hebt voor Jordanië gaan we daarom niet alleen uit van wat geografisch mogelijk is, maar vooral van een prettig reistempo.
Iedere bekende plek automatisch in je route zetten
Petra hoort voor vrijwel iedere eerste reis naar Jordanië bij de kern. Wadi Rum zouden wij ook niet snel schrappen.
Daarna wordt het interessanter.
Moet je per se meerdere dagen in Amman blijven? Wil je Aqaba toevoegen omdat je echt een paar dagen aan zee wilt, of alleen omdat het op vrijwel iedere voorbeeldroute staat? Is nóg een archeologische plek voor jouw gezin daadwerkelijk leuker dan een rustigere middag?
Een goede rondreis is geen verzameling van alle plekken die vijf sterren krijgen op Google.
We hebben daarom ook apart gekeken naar welke delen van Jordanië we het mooist vinden en hoe je die logisch met elkaar combineert.
Aqaba toevoegen terwijl je helemaal geen stranddagen wilt
Aqaba kan een heerlijke afsluiting zijn. Na Petra en Wadi Rum een paar dagen minder doen, zwemmen of snorkelen en niet iedere ochtend vroeg vertrekken: daar is weinig mis mee.
Maar Aqaba is geen verplicht nummer.
Als je maar beperkt de tijd hebt en helemaal geen behoefte hebt aan strand of rustdagen, kan het slimmer zijn die tijd ergens anders in de reis te gebruiken.
Andersom zouden we bij een gezin dat na een intensieve reis juist behoefte heeft aan twee rustige dagen niet snel zeggen: schrap Aqaba maar, dan kunnen we nog drie bezienswaardigheden toevoegen.
Dezelfde plek kan voor het ene reisgezelschap precies goed zijn en voor het andere vooral extra reistijd opleveren.
De zomer afschrijven omdat het 'te heet' is
Ja, Jordanië kan in juli en augustus heet zijn. En nee, dat betekent niet automatisch dat je er in de zomervakantie niet naartoe kunt.
Het probleem ontstaat vooral wanneer je een zomerreis precies hetzelfde indeelt als een reis in april of oktober.
Midden op de dag een lange wandeling maken door een open en rotsachtig gebied is bij hoge temperaturen geen slim plan. Vroeg beginnen, voldoende drinken, bescherming tegen de zon en de zwaarste activiteiten op het juiste moment van de dag plannen maakt een enorm verschil.
Ook binnen Jordanië zijn de omstandigheden niet overal hetzelfde. Wie alleen naar één maximumtemperatuur kijkt, krijgt daardoor een te simpel beeld.
Op onze pagina over temperatuur en klimaat in Jordanië leggen we uitgebreider uit wat de verschillende reisperiodes in de praktijk betekenen.
Maar de hitte óók niet onderschatten
Het tegenovergestelde is net zo onverstandig.
“Wij kunnen wel tegen warmte” is geen reisplanning.
Zeker in Petra en Wadi Rum ben je veel buiten en is schaduw niet overal vanzelfsprekend. Een temperatuur die op een terras nog prima voelt, kan tijdens uren wandelen totaal anders uitpakken.
Met jonge kinderen moet je daar nog scherper op zijn. Zij geven niet altijd op tijd aan dat ze dorst hebben of oververhit raken. Ook met schoolkinderen betekent een warme reisdag dat je soms simpelweg minder moet willen doen.
Ons uitgangspunt is daarom niet: vermijd de zomer. Het is: bouw een zomerreis als een zomerreis.
Denken dat je overal wel even kunt pinnen
In Amman of een toeristisch hotel is betalen meestal geen groot vraagstuk. Maar tijdens een rondreis kom je ook op plekken waar contant geld veel praktischer is.
Wacht daarom niet tot je bijna niets meer hebt voordat je op zoek gaat naar een geldautomaat.
Tegelijk hoef je ook niet met een enorme stapel dinars rond te reizen. Neem op logische momenten geld op en zorg dat je wat kleinere biljetten beschikbaar hebt voor kleine aankopen en fooien.
We hebben hiervan bewust geen complete betaalhandleiding gemaakt, want die staat al op onze pagina over betalen, pinnen en geld opnemen in Jordanië.
Zonder water aan een wandeling beginnen
Dit klinkt bijna te vanzelfsprekend om op te schrijven. Toch is “we kopen onderweg wel iets” in Petra of een woestijngebied niet de instelling waarmee wij aan een langere wandeling zouden beginnen.
Neem voldoende water mee en kijk vooraf naar de lengte van de route. Zeker bij warm weer drink je meer dan tijdens een vergelijkbare wandeling in Nederland.
Dat geldt ook voor kinderen. Geef ieder kind waar mogelijk een eigen fles en wacht niet tot iemand aangeeft dorst te hebben voordat je een drinkpauze neemt.
Wadi Rum is bovendien geen plek waar we zouden adviseren zelfstandig zomaar een eind de woestijn in te lopen. Het landschap is groot, droog en veel minder overzichtelijk dan het vanaf een foto lijkt.
De Dode Zee behandelen als een normaal zwembad
Drijven in de Dode Zee is leuk. Het water is alleen niet bepaald vriendelijk voor je ogen, mond of een pas geschoren huid.
Een kleine snee waarvan je niet eens wist dat je hem had, ontdek je daar doorgaans vrij snel.
Scheer je daarom liever niet vlak voordat je het water in gaat en ga met open wondjes niet het water in. Spetteren is eveneens een slecht idee: het extreem zoute water in je ogen maakt de ervaring direct een stuk minder grappig.
Blijf ook niet eindeloos liggen omdat drijven zo makkelijk gaat. Even het water in, ervaren hoe bijzonder het is en daarna het zout van je huid spoelen is voor de meeste reizigers meer dan voldoende.
Denken dat kinderen dezelfde reis aankunnen, maar dan iets langzamer
Hier zit voor Holidream een belangrijk verschil.
Een goede gezinsreis is niet simpelweg een reis voor volwassenen waaraan we wat langere lunchpauzes toevoegen.
Met kleintjes kan één sterke activiteit op een dag genoeg zijn. Met basisschoolkinderen wil je afwisseling tussen kijken en doen. Tieners kunnen fysiek vaak veel meer aan, maar worden niet automatisch enthousiast van drie historische locaties achter elkaar.
Daarom ontwerpen we reizen vanuit de levensfase en niet andersom.
Jordanië heeft genoeg variatie om dat goed te doen: oude steden, woestijn, wandelen, water, lokale ontmoetingen en bijzondere overnachtingen. De fout is vooral om al die ingrediënten voor ieder reisgezelschap in exact dezelfde verhouding te gebruiken.
Niet iedere schoolvakantie hetzelfde behandelen
Reis je met kinderen die aan de schoolvakanties gebonden zijn, dan heb je minder vrijheid in het kiezen van je reisperiode. Dat betekent niet dat Jordanië daardoor minder geschikt is voor gezinnen.
De meivakantie en herfstvakantie passen juist erg goed bij Jordanië. Je hebt voor een mooie rondreis geen drie of vier weken nodig en beide vakantieperiodes vallen klimatologisch op interessante momenten.
De zomervakantie kan eveneens, maar vraagt zoals gezegd om een ander dagritme. Daarmee zijn er voor gezinnen met schoolgaande kinderen meerdere logische momenten in het jaar.
Maak dus niet de fout om alleen te vragen: wat is de allerbeste maand voor Jordanië? De betere vraag is welke reisopbouw het beste past bij de periode waarin jij daadwerkelijk kunt reizen.
Te veel historische plekken achter elkaar plannen
Jerash is indrukwekkend. Petra is indrukwekkend. Amman heeft historische plekken. Madaba heeft zijn mozaïeken. Mount Nebo heeft weer een ander verhaal.
Maar vijf interessante historische plekken achter elkaar maken niet automatisch vijf interessante reisdagen.
Vooral met kinderen zouden wij daar bewust mee omgaan. Een ruïne wordt veel leuker wanneer er daarna iets totaal anders gebeurt. De volgende dag de woestijn in, zwemmen of een activiteit waarbij ze zelf iets kunnen doen, kan meer toevoegen dan nóg een plek die volwassenen cultuurhistorisch belangrijk vinden.
Ook voor volwassenen geldt trouwens dat verzadiging bestaat. Je hoeft niet iedere bezienswaardigheid van Jordanië te bezoeken om het land goed gezien te hebben.
Iedere vrije middag alsnog vullen
Een vrije middag in een reisprogramma ziet er soms uit als ongebruikte tijd.
Dat is hij niet.
Na een vroege start, een wandeling door Petra of een aantal reisdagen achter elkaar kan een middag zonder excursie precies zijn wat ervoor zorgt dat je de volgende dag weer zin hebt om iets te ondernemen.
Zeker bij gezinnen zien we rust niet als iets wat overblijft wanneer er toevallig niets te doen is. Rust is onderdeel van het ontwerp van de reis.
En ook als stel hoef je niet ieder vrij uur alsnog zelf dicht te plannen. Op een terras blijven zitten omdat het gezellig is, nog een keer door een straat lopen die je leuk vond of vroeg naar het hotel gaan zijn geen gemiste kansen.
De goedkoopste optie automatisch de slimste vinden
Bij het vergelijken van een rondreis is het verleidelijk om vooral naar de totale prijs te kijken. Maar juist in Jordanië kunnen keuzes rondom vervoer, ligging van accommodaties en inbegrepen activiteiten behoorlijk veel invloed hebben op de reis.
Een goedkoper hotel dat onhandig ligt kan extra reistijd betekenen. Een activiteit die niet inbegrepen is, moet je misschien ter plaatse alsnog betalen. En zelf allerlei losse onderdelen organiseren kan op papier goedkoper lijken terwijl je er onderweg veel tijd aan kwijt bent.
Dat betekent niet dat duurder automatisch beter is. Wel dat je moet vergelijken wat je voor het bedrag krijgt.
Wil je weten welke uitgaven je daarnaast ter plaatse kunt verwachten, kijk dan bij onze informatie over kosten en budget in Jordanië.
Op eigen houtje vervoer regelen omdat het vast goedkoper is
In Jordanië kun je verschillende vormen van vervoer gebruiken. Dat betekent niet dat we tijdens een rondreis automatisch voor de goedkoopste mogelijkheid zouden kiezen.
De vraag is vooral hoeveel gedoe en wachttijd een besparing oplevert.
Een bus kan voor een bepaald traject prima werken. Maar wanneer je onderweg meerdere plekken wilt bezoeken, met kinderen reist of op een specifieke tijd ergens wilt aankomen, kan een andere vervoersvorm veel logischer zijn.
Hetzelfde geldt voor taxi's. Spreek waar nodig vooraf duidelijk af wat een rit kost en neem niet automatisch aan dat vervoer overal op dezelfde manier werkt als thuis.
Wie zich verder wil verdiepen in taxi's en lokaal vervoer kan onze informatie over taxi's en Uber in Jordanië bekijken.
Blind op Google Maps vertrouwen
Een afstand van 150 kilometer klinkt overzichtelijk. Maar reistijd is meer dan het aantal kilometers tussen twee hotels.
Je moet uitchecken, bagage meenemen, misschien onderweg stoppen en later weer inchecken. Soms wil je juist onderweg een plek bezoeken. Een verplaatsing van een paar uur kan daardoor een behoorlijk deel van je dag bepalen.
Kijk bij het ontwerpen van een rondreis dus niet alleen naar de kale rijtijd.
Dit is ook waarom we liever een logische route bouwen dan voortdurend heen en weer rijden omdat er ergens nog een bezienswaardigheid op het wensenlijstje staat.
Zonder voorbereiding foto's maken van alles wat bijzonder lijkt
Bij mensen geldt een eenvoudige regel: wil je iemand herkenbaar fotograferen, vraag het eerst.
Er is daarnaast een belangrijkere praktische grens. Wees terughoudend met het fotograferen van militaire locaties, grensgebieden, controleposten en andere beveiligde infrastructuur. Zie je een verbodsbord of krijg je een aanwijzing van beveiligingspersoneel, dan is daar uiteraard geen discussie over.
Voor de bredere etiquette rondom fotograferen verwijzen we naar onze pagina over lokale gebruiken in Jordanië. Hier is de belangrijkste boodschap vooral: niet iedere interessante situatie is automatisch een fotomoment.
Actuele informatie één keer controleren en daarna vergeten
Reisadviezen, toegangseisen, grenssituaties en vluchtmogelijkheden kunnen veranderen. Zeker bij Jordanië is het daarom verstandig om actuele informatie niet alleen te bekijken op het moment dat je een reis boekt.
Controleer belangrijke zaken opnieuw kort voor vertrek.
Dat geldt bijvoorbeeld voor je reisdocumenten en visumregels, maar ook voor de actuele situatie in het land. Op onze pagina over de situatie in Jordanië gaan we daar uitgebreider op in.
Wat we juist niet verstandig vinden, is iedere krantenkop over het Midden-Oosten automatisch vertalen naar de situatie op jouw reisroute. Kijk naar actuele, specifieke informatie over Jordanië zelf.
Van lokale verschillen een probleem maken
Niet alles werkt in Jordanië zoals in Nederland. Service kan anders verlopen, een afspraak kan minder strak voelen en een gesprek kan langer duren dan je had verwacht.
Dat hoeft niet direct iets te zijn wat opgelost moet worden.
Een verre reis wordt behoorlijk vermoeiend wanneer je voortdurend vergelijkt met hoe iets thuis geregeld is. Soms is het praktischer om te accepteren dat dingen anders gaan.
Dat betekent natuurlijk niet dat je iedere situatie maar moet accepteren. Klopt een rekening niet, voelt iets niet goed of wordt een afspraak niet nagekomen, dan mag je daar gewoon iets van zeggen.
Het verschil zit tussen kritisch zijn wanneer dat nodig is en verwachten dat een ander land precies volgens Nederlandse gewoontes functioneert.
Kinderen overal doorheen trekken omdat 'ze dit later waarderen'
Misschien. Maar daar heb je weinig aan wanneer een zesjarige na drie uur door Petra helemaal klaar is met wereldwonderen.
Reizen met kinderen betekent soms stoppen terwijl jij zelf nog verder had gewild.
Dat vinden we geen mislukte reisdag.
Sterker nog: kinderen die voldoende rust krijgen en ook dingen doen die bij hun leeftijd passen, hebben vaak veel meer aandacht voor de momenten die er wél toe doen.
Met basisschoolkinderen kan een jeeptocht door Wadi Rum bijvoorbeeld veel meer losmaken dan een lange historische uitleg. Tieners kunnen juist enthousiast worden van een stevige wandeling of een bijzondere overnachting. Met kleintjes kan het zwembad van het hotel op dat moment belangrijker zijn dan het volgende uitzichtpunt.
Daarom is voor ons de vraag nooit alleen: kan een kind deze reis doen? De vraag is: is deze reis voor een kind van deze leeftijd ook leuk?
Jordanië proberen te 'voltooien'
Misschien is dit uiteindelijk de belangrijkste don't.
Je hoeft Jordanië niet uit te spelen.
Je hoeft niet alle bekende plekken bezocht te hebben, niet alle uitzichtpunten in Petra af te lopen en niet iedere dag een excursie te doen om na afloop te kunnen zeggen dat je het land goed hebt ervaren.
Een goede rondreis door Jordanië draait voor ons om de juiste combinatie. Petra mag indrukwekkend zijn. Wadi Rum mag avontuurlijk zijn. Een reisdag mag rustig zijn. En soms mag je ergens langer blijven terwijl er verderop nog iets staat dat volgens een reisgids óók de moeite waard is.
Precies daarom ontwerpen we bij Holidream niet één Jordaniëreis die vervolgens voor ieder reisgezelschap hetzelfde is. De levensfase bepaalt welke keuzes logisch zijn, welk tempo prettig is en wat je zonder spijt kunt overslaan.